أبو علي سينا
61
معيار العقول ( فارسى )
اين مثلّث را بر اسطوانه پيچند « 1 » چون زاويهء ج كه حادّه است بزاويهء ا كه قائمه است رسد در پهلوى خط ب ج كه وتر زاويهء قائمه است خطّى بر اسطوانه كشند « 2 » از ج تا ب « 3 » پس مثلّث فروتر آرند تا زاويهء قائمه بنهايت خط رسد ، و همين عمل كنند تا اين خط لولبى گرد اسطوانه تمام اندر آيد بر آن اندازه نقره « 4 » كنند بر شكلى كه آن را عدسى خوانند . شكل - 14 و چرخهاى كثير الرّفع چون در پهلوى يكديگر پرگار كنند رسن از استقامت چرخها ميل كند و بدان سبب آسان نگردد ، پس واجب است كه چرخها را باستقامت يكديگر سازند بر اين جمله كه نموده آمد و اللّه اعلم بالصّواب پايان
--> ( 1 ) پيچد : خ - فاعل فعل شخص عامل است . ( 2 ) كشد : ص . ( 3 ) خ : رموز زوايا با ( ص ) فرق دارد امّا در اصل مطلب فرق نمىكند . ( 4 ) نقر : خ . توضيح : حضرت دوست دانشمند آقاى دكتر غلامحسين صديقى استاد دانشگاه ايّده اللّه يادآورى كردند كه صحيح كلمهء ( منجانيقون ) كه در عبارت مفاتيح العلوم خوارزمى آمده ( ميخانيقون ) است بياء و خاء نه بنون و جيم و اللّه العالم .